WHOA

Herstructureren met de Wet Homologatie Onderhands Akkoord

Graag wijst Davids Advocaten u op een nieuw en effectief instrument voor bedrijven in zwaar weer: de WHOA (Wet Homologatie Onderhands Akkoord), een gamechanger voor bedrijven in moeilijkheden en hun schuldeisers.

De WHOA maakt het sinds 1 januari 2021 voor ondernemingen in zwaar weer mogelijk om schulden te herstructureren door met schuldeisers een akkoord te sluiten, waaraan ook onwillige schuldeisers worden gebonden. Een faillissement kan zo worden voorkomen.

Kern WHOA:

  • Inwerkingtreding sinds 1 januari 2021
  • Dwangakkoord buiten faillissement waarbij na homologatie alle betrokken partijen bij het akkoord gebonden zijn
  • Doel is het maximaliseren van de waarde voor vennootschappen in zwaar weer. Dit door het herstructureren van de passivazijde van de balans
  • Bestuur van de vennootschap blijft beschikkingsbevoegd
  • Van toepassing op BV’s en NV’s die ondanks de financiële last levensvatbaar zijn, en waarvoor het herstructureren van of de hoge schuldenlast of het wijzigen van bestaande overeenkomsten de weg is om dreigende insolventie te keren
  • Mogelijkheid om rechten van crediteuren, aandeelhouders en andere contractspartijen (geen werknemers) te veranderen

De WHOA is ingevoerd om levensvatbare bedrijven in zwaar weer te kunnen redden. Op het moment dat het bedrijf in de situatie verkeert waarin het redelijkerwijs aannemelijk is dat de onderneming niet langer zijn schulden kan blijven betalen, is het voor deze bedrijven onder de WHOA mogelijk om zijn schuldeisers, aandeelhouders of een aantal van deze schuldeisers een akkoord aan te bieden. Met een dergelijk akkoord kan het bedrijf de rechten van deze betrokken schuldeisers en aandeelhouders wijzigen, met het doel om zijn directe liquiditeitsproblemen het hoofd te kunnen bieden of om overeenkomsten te wijzingen/beëindigen die een te zware last voor het bedrijf zijn.

De WHOA-procedure is alleen van toepassing op de schuldeisers en/of aandeelhouders waarvan de rechten door het akkoord gewijzigd worden. Alleen deze groep mag dan ook over het akkoord stemmen. Schuldeisers en/of aandeelhouders die geen onderdeel zijn bij het akkoord, worden niet bij de WHOA-procedure betrokken.

De partijen die wel bij het akkoord worden betrokken, worden onderverdeeld in klassen schuldeisers. In deze klassen schuldeisers moet rekening worden gehouden met de rechten die deze partijen zouden hebben wanneer de onderneming bijvoorbeeld in staat van faillissement zou zijn verklaard. Binnen deze klassen afzonderlijk wordt er vervolgens gestemd.

Wanneer er ten minste één klasse heeft voorgestemd, kan het akkoord ter goedkeuring (homologatie) aan de rechtbank worden aangeboden. Wanneer het akkoord door de rechtbank wordt goedgekeurd (gehomologeerd) zijn alle betrokken schuldeisers binnen de voorstemmende klasse gebonden, ook wanneer zij tegen het akkoord hebben gestemd. Daarnaast is het zelfs mogelijk dat tegenstemmende klassen schuldeisers kunnen worden gebonden (een zogenaamde cross-class cramdown).

Het is in principe de onderneming zelf die een buitengerechtelijke herstructurering doorloopt. Het is de WHOA die faciliterende mogelijkheden geeft, voor zover deze voor de totstandkoming van het akkoord nodig zijn. De betrokkenheid van de rechter is in principe beperkt tot de beoordeling van het homologatieverzoek, tenzij de onderneming of de schuldeisers van optionele faciliterende bevoegdheden gebruik willen maken.

Lees meer


Praktijkvoorbeeld

Op 19 februari 2021 heeft de rechtbank in Haarlem het eerste akkoord onder de WHOA goedgekeurde (gehomologeerde) uitspraak. Het ging om Jurlights, een bedrijf dat lichtinstallaties verzorgt voor de evenementenbranche. Als gevolg van de overheidsmaatregelen wegens COVID-19 vielen de activiteiten van Jurlights in maart 2020 per direct stil.

Jurlights had een schuld van bijna € 1,6 miljoen aan 121 schuldeisers. Als gevolg van het succesvolle WHOA-traject overleefde Jurlights en ontvingen de schuldeisers gedeeltelijke betaling: de Belastingdienst ontving op zijn vordering van ruim een half miljoen 21 procent en ‘gewone’ schuldeisers (leveranciers) ontvingen 16 procent. Daarnaast mocht Jurlights een langlopend en kostbaar huurcontract voor drie printers beëindigen.

Lees meer

De WHOA-procedure

De WHOA-procedure bestaat uit vier fases:

1.              De voorbereidingsfase
Op het moment dat de onderneming start met de voorbereiding van een WHOA-akkoord, legt zij een startverklaring neer bij de griffie van de rechtbank.

Op dat moment heeft de onderneming toegang tot de rechter voor gevallen waarin inmenging van de rechter wenselijk is. Bijvoorbeeld wanneer de vennootschap gebruik wenst te maken van aanvullende bevoegdheden als het verzoeken van een afkoelingsperiode, een maatwerkvoorziening of het verzoek aan de rechter een uitspraak te doen over bepaalde aspecten die formeel of materieel van belang zijn voor de totstandkoming van het akkoord.

In principe heeft de onderneming veel vrijheid om het akkoord vorm te geven. De onderneming kan de klassen schuldeisers in richten op een manier zoals zij dat zelf wil mits deze haalbaar is voor het aanbieden van en het instemmen met het akkoord. Dit is afhankelijk van welke partijen een onderdeel zijn van het akkoord en hoe de onderhandelingen met deze partijen gaan.

De onderneming kan met betrekking tot de vormgeving van het akkoord strategisch en creatief te werk gaan. Niet alleen in het vormen van klassen maar ook welke partijen de onderneming wel of niet bij een akkoord wil betrekken. Tot de mogelijkheden behoren bijvoorbeeld een ‘debt for equity’ swap, (gedeeltelijke) kwijtschelding, veranderingen met betrekking tot de financiering (verlening betaaltermijnen) en aanpassingen in overeenkomsten waardoor de rechten van schuldeisers veranderen. Kleine concurrente schuldeisers worden beschermd. Zij krijgen minstens 20% van hun vordering.

Wel zijn er in de WHOA  bepaalde grenzen die niet overschreden kunnen worden. Ten eerste moeten de klassen aan de hand van objectieve kenmerken worden vastgesteld. Ten tweede moeten schuldeisers en aandeelhouders in verschillende klassen worden ingedeeld als zij andere rechten zouden hebben in het geval er sprake zou zijn van vereffening van het vermogen van de vennootschap in faillissement. Denk hierbij aan bijvoorbeeld het verschil tussen de ‘normale’ concurrent schuldeiser en een financier met een hypotheekrecht. Ten derde moet de informatievoorziening op orde zijn. Stemgerechtigde partijen moeten alle informatie (kunnen) beschikken om een goed geïnformeerd oordeel te kunnen vormen over het akkoord.

2.              Voorstel van een akkoord
In deze fase legt de schuldenaar zijn schuldeisers zijn akkoord voor. Om daarover te kunnen stemmen moet de schuldenaar de schuldeisers voorzien van uitvoerige informatie. Zoals informatie waaruit blijkt of de schuldeiser met een akkoord beter af zullen zijn dan zonder een akkoord (dus als de schuldenaar failliet gaat).

3.              Stemmen over het akkoord
Ook wat betreft het stemmen over het akkoord heeft de vennootschap/herstructureringsdeskundige veel vrijheid om de stemming in te richten zoals zij dat wenst. Wel geldt er een redelijke termijn van acht dagen vóór de stemming waarbinnen de schuldeisers de mogelijkheid moeten krijgen om van de bijbehorende stukken kennis te nemen.

De stemming over het akkoord gaat per klasse van schuldeisers of aandeelhouders. Een klasse heeft ingestemd met het akkoord wanneer ten minste twee derde van het totale bedrag aan vorderingen van schuldeisers die in die klasse hebben gestemd met het akkoord hebben ingestemd. Voor aandeelhoudersklassen geldt hetzelfde, maar wordt er gekeken naar de hoogte van het geplaatst kapitaal.

4.              Naar de rechter: homologatie van het akkoord
Als ten minste één klasse voor het akkoord heeft ingestemd, kan de onderneming bij de rechtbank het akkoord laten goedkeuren. De rechtbank onderzoekt of de onderneming de schuldeisers behoorlijk heeft ingelicht. Indien dat zo is, moet de rechtbank het homologatieverzoek in beginsel honoreren, tenzij een schuldeiser of aandeelhouder een geslaagd beroep doet op een van de weigeringsgronden. Zo moet homologatie van het akkoord worden geweigerd indien MKB-leden van een niet-instemmende klasse onder het akkoord minder dan 20% van hun vordering krijgen aangeboden, tenzij er een zwaarwegende grond bestaat om hiervan af te wijken. Ook dient de rechtbank homologatie te weigeren indien een schuldeiser of aandeelhouder zonder redelijke grond minder krijgt dan de leden van een andere klasse van schuldeisers of aandeelhouders met een gelijke rang.

Lees meer

Snelheid

Een akkoordprocedure onder de WHOA kan in 2 à 3 maanden worden afgerond. Schuldeisers en aandeelhouders krijgen minimaal 8 dagen de gelegenheid om het akkoord te beoordelen voordat daarover wordt gestemd.

Stemming kan schriftelijk, fysiek of digitaal plaatsvinden. Van de stemming wordt binnen 7 dagen een verslag met de stemmingsuitslag opgesteld en aan de schuldeisers en aandeelhouders verstrekt. De zitting waarop het homologatieverzoek wordt behandeld, wordt gehouden binnen acht tot veertien dagen nadat het verzoek is ingediend. Na homologatie is het akkoord bindend. Schuldeisers kunnen niet in hoger beroep.
Lees meer

De voorwaarden

Zoals uit het voorgaande blijkt stelt de WHOA een aantal voorwaarden aan de goedkeuring van een akkoord. De belangrijkste daarvan zijn:

  • De onderneming van de schuldenaar moet in de kern levensvatbaar zijn;
  • De onderneming verkeert in een toestand waarin het redelijkerwijs aannemelijk is dat zij failliet zal gaan en een akkoord dus noodzakelijk is ;
  • Schuldeisers mogen niet in een wezenlijk slechtere positie komen dan in een faillissement;
  • Schuldeisers moeten worden ingedeeld in verschillende klassen. Een klasse bestaat uit schuldeisers die tot dezelfde rang horen (zoals preferente schuldeisers (belastingdienst), schuldeisers met een eigendomsvoorbehoud, schuldeisers met een retentierecht en concurrente schuldeisers (gewone leveranciers);
  • Voor het instemmen met een akkoord is per klasse een meerderheid vereist van schuldeisers die samen ten minste twee derde van vorderingen vertegenwoordigen;
  • Aan kleine mkb’ers wordt minimaal 20% van hun vordering aangeboden, tenzij er een zwaarwegende reden is daarvan af te wijken;
  • Ook schuldeisers, ondernemingsraden en aandeelhouders kunnen een akkoord laten voorleggen;
  • De WHOA stelt formele eisen waaraan een akkoord moet voldoen, zoals de onderbouwing van het akkoord en de informatieverschaffing aan de schuldeisers en aandeelhouders.
Lees meer


Overige effectieve faciliteiten

De WHOA kent nog vele andere aanvullende maatregelen en procedures.

  • Zeer interessant is de mogelijkheid om bestaande (kostbare) duurovereenkomsten als onderdeel van een akkoord tussentijds eenzijdig te wijzigen of te beëindigen. Dit geldt niet voor arbeidsovereenkomsten, deze vallen buiten het bereik van de WHOA.
  • Afkoelingsperiode: de rechter kan een afkoelingsperiode van maximaal twee keer 4 maanden afkondigen als dat noodzakelijk is om de onderneming voort te zetten gedurende de onderhandelingen over het akkoord.
  • Daarnaast kan een onafhankelijke herstructureringsdeskundige of een observator worden benoemd die de procedure in goede banen leiden.
  • Tot slot is nuttig dat tijdens een WHOA-procedure elke faillissementsaanvraag voor maximaal vier maanden wordt geschorst.
Lees meer


De WHOA als ingrijpmiddel voor de schuldeiser of aandeelhouder

Een verzoek tot het aanwijzen van een herstructureringsdeskundige, wordt toegewezen als de schuldenaar verkeert in een situatie waarin het redelijkerwijs aannemelijk is dat de onderneming niet langer zijn schulden kan blijven betalen, tenzij summierlijk blijkt dat de belangen van de gezamenlijke schuldeisers hierbij niet gediend zijn.

Een verzoek tot aanwijzing van een herstructureringsdeskundige wordt in ieder geval toegewezen als het is ingediend door de schuldenaar zelf of gesteund wordt door de meerderheid van de schuldeisers. De rechtbank beslist niet voordat de schuldenaar de kans heeft gekregen te zijn gehoord.

Wanneer de herstructureringsdeskundige is benoemd, dan is deze gerechtigd tot raadpleging van de boeken, bescheiden en andere gegevensdragers van de schuldenaar waarvan hij kennisneming nodig acht voor een juiste vervulling van zijn taak. Daarnaast is de schuldenaar verplicht alle inlichtingen te verschaffen die door de herstructureringsdeskundige worden verlangd. De herstructureringsdeskundige zal vervolgens de mogelijkheden van een akkoord onderzoeken, en indien mogelijk een akkoord aanbieden.

Lees meer

Davids Advocaten adviseert

Als genoemd is WHOA is een gamechanger voor bedrijven in moeilijkheden en hun schuldeisers. Wij adviseren graag over het afwenden van een faillissement of bij het waarborgen van uw positie als schuldeiser. Daarnaast beschikt Davids Advocaten over ervaren curatoren en advocaten die als een efficiënte en onafhankelijke herstructureringsdeskundige aan de slag kunnen.

Zie ook de volgende relevante links: