Een volgende stap in de modernisering van het faillissementsrecht

27/06/17 - Nadine Snoey Kiewit

Op 15 juni 2017 heeft demissionair minister Blok van Veiligheid en Justitie, als onderdeel van het wetgevingsprogramma Herijking faillissementsrecht, een wetsvoorstel ingediend ter modernisering van de faillissementsprocedure.

Het voorstel bevat vier maatregelen om dit doel te verwezenlijken. Blok wil met het voorstel een eenvoudigere afwikkeling van faillissementen realiseren. Ook beoogt het voorstel een sneller en transparanter systeem.

Het wetsvoorstel
Allereerst bevat het voorstel wijzigingen in de Faillissementswet om binnen de faillissementsprocedure beter gebruik te kunnen maken van de mogelijkheden om digitaal te werken. Daarnaast krijgt de curator meer mogelijkheden om de faillissementsboedel efficiënt te beheren en te vereffenen. Verder krijgen de rechter en de curator de ruimte om meer maatwerk te leveren in de faillissementsprocedure, doordat zij de bestaande voorzieningen in de faillissementswet flexibeler kunnen inzetten. Tot slot draagt het wetsvoorstel bij aan de verdere specialisatie van de insolventierechter en biedt het ondersteuning voor verdere ontwikkelingen in de uitvoering van wetgeving.

Digitalisering
In de praktijk blijkt uitbetaling uit een faillissementsboedel voor crediteuren veelal zeer beperkt en laat vaak lang op zich wachten. Schuldeisers hebben behoefte aan transparantere en snellere informatievoorziening. Bekendheid met het vonnis waarin het faillissement wordt uitgesproken is voor hen zeer van belang, omdat zij dan maatregelen kunnen treffen om hun belangen veilig te stellen, zoals het activeren van een pandrecht. Een actueel en bijgewerkt insolventieregister geeft snelle en eenvoudige toegang tot het overzicht van faillietverklaringen.

De minister acht het van belang dat met de nieuwe regeling de maatschappelijke kosten die voortvloeien uit een faillissement worden verminderd, en de opbrengsten voor schuldeisers gedurende een faillissementsprocedure stijgen. Een snellere en efficiëntere procedure draagt hier sterk aan bij. Blijkt de boedel onvoldoende om elke schuldeiser volledig te kunnen voldoen, dan zijn de betrokkenen in ieder geval gebaat bij een meer transparante procedure. Digitale informatievoorziening voorziet daarnaast in de behoefte van schuldeisers om snel te kunnen beschikken over belangrijke besluiten van de rechter.

Afwikkeling
De nieuwe wet geeft de curator de bevoegdheid om zelf een lijst van vorderingen ter verificatie op te stellen. Dit zorgt ervoor dat de afwikkeling van een faillissement efficiënter verloopt. De curator hoeft niet meer te wachten op schuldeisers die hun vordering bij hem indienen. Daarnaast worden de mogelijkheden beperkt om vorderingen op het laatste moment ter verificatie bij de curator in te dienen. De nieuwe wet  moet er ook voor zorgen dat procedures sneller verlopen doordat er niet meer eindeloos vorderingen kunnen worden ingediend.

Maatwerkmogelijkheden
Verder kan een rechter-commissaris voortaan zelf bepalen of, en zo ja wanneer, een verificatievergadering wordt gehouden. Daarnaast kunnen er meerdere vergaderingen plaatsvinden, waardoor verschillende groepen schuldeisers kunnen worden opgeroepen. Dit stelt de rechter-commissaris in staat om meer maatwerk te leveren.

Tot slot past dit wetsvoorstel de regels rondom de benoeming, werkwijze en de samenstelling van de schuldeiserscommissie aan. Deze commissie heeft als taak de curator van advies te voorzien en hem te controleren, bijvoorbeeld bij de tegeldemaking van de boedel. Deze voorgestelde aanpassingen in de regeling van de schuldeiserscommissie beogen schuldeisers betere inspraak te leveren bij de afwikkeling van het faillissement.

Specialisatie van de insolventierechter
Het wetsvoorstel maakt het eenvoudiger om een deskundige in te schakelen en meerdere rechters-commissarissen in het faillissement te benoemen. Dit draagt bij aan specialisatie binnen de rechterlijke macht en bevordert het toezicht in omvangrijke en ingewikkelde faillissementen, omdat rechter-commissarissen zich kunnen specialiseren in bepaalde typen faillissementen.

Verder regelt het wetsvoorstel de instelling van een commissie insolventierecht, die zich moet bezighouden met toekomstige wetgeving. Het insolventierecht is complex van aard, mede vanwege raakvlakken met diverse andere rechtsterreinen. Een commissie met daarin experts van deze rechtsgebieden die advies geeft over voorgenomen wetswijzigingen kan een belangrijke bijdrage leveren aan het wetgevingsproces. Het kan de praktische uitvoerbaarheid van het beleid en de wetgeving ten goede komen.

Door aanpassing van de wet op hiervoor genoemde punten kan een bijdrage worden geleverd aan de efficiënte afwikkeling van en toezicht op het faillissement. Hiervoor zijn aanpassingen van de Faillissementswet noodzakelijk.