HR Fugro/Boskalis: Hoe ver gaat de macht van de aandeelhouder?

26/04/18 - Mirjam van Schoonhoven

Het bestuur is in beginsel verantwoordelijk voor het bepalen van het beleid en de strategie van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming. Het bestuur dient daarover verantwoording af te leggen aan de algemene vergadering, maar is – behoudens afwijkende wettelijke of statutaire bepalingen – niet verplicht de algemene vergadering vooraf in haar besluitvorming te betrekken of de algemene vergadering te consulteren. De algemene vergadering heeft een aantal dwingendrechtelijke bevoegdheden en kan bijvoorbeeld een bestuurder ontslaan bij een voor de aandeelhouders onwelgevallig besluit. Zo ontstaat een precair evenwicht tussen bestuur en aandeelhouders dat regelmatig leidt tot gerechtelijke procedures.

Zo ook in het geval van Boskalis en Fugro. Aandeelhouders hebben op grond van de wet het recht op agendering van onderwerpen op de agenda van de algemene vergadering van aandeelhouders (artikel 2:114a BW). In de wet is het echter zo bepaalt dat de aandeelhouders punten kunnen aandragen voor de algemene vergadering, maar dat de vaststelling van de agenda uiteindelijk geschiedt door het bestuur (en de raad van commissarissen). Waar het in de zaak tussen Fugro en Boskalis om ging was de vraag of de aandeelhouders tijdens de aandeelhoudersvergadering ook een stemming kunnen afdwingen over een onderwerp dat niet tot de bevoegdheid van de algemene vergadering behoort.

Boskalis wenst als (groot)aandeelhouder op de algemene vergadering de stemming over de ontmanteling van een constructie die Fugro beschermt tegen een overname af te dwingen, door gebruik te maken haar wettelijke agenderingsrecht. Partijen zijn het erover eens dat het uiteindelijke besluit over het handhaven danwel beëindigen van de beschermingsconstructie niet tot de bevoegdheden van de aandeelhoudersvergadering behoort, maar wel aldaar besproken kan worden. De stemming zou daarom niet bindend zijn, maar het karakter hebben van een aanbeveling. Fugro weigert de stemming – met aldus het karakter van een aanbeveling – te agenderen en Boskalis besluit zich tot de rechter te wenden.

In kort geding en bij het gerechtshof wordt – kort gezegd – geoordeeld dat Fugro niet gedwongen kan worden om de stemming te agenderen, waarop Boskalis in cassatie gaat. In de rechtsliteratuur wordt verschillend gedacht over deze uitspraken. De advocaat-generaal mr. L. Timmerman geeft in zijn conclusie, met aandacht voor de Aandeelhoudersrichtlijn en de situatie in de ons omringende landen, tevens het gelijk aan Fugro. De Hoge Raad volgt de conclusie en voegt daaraan toe dat het niet ter zake doet dat de stemming geen rechtsgevolg heeft en wordt betiteld als een informele stemming, een aanbeveling een motie of een peiling.

De Hoge Raad oordeelt verder dat naar buiten redelijke twijfel staat dat de Aandeelhoudersrichtlijn (2007/36/EG) geen andere conclusie meebrengt. Met deze richtlijn is immers beoogt om rechten voor aandeelhouders te versterken die bijdragen aan het effectief uitoefenen van stemrechten. Niet blijkt dat is beoogd aandeelhouders stemrechten toe te kennen die zij voordien niet hadden (daarmee doelend op het besluit over het handhaven danwel beëindigen van de beschermingsconstructie, dat in dit geval niet tot de bevoegdheden van de algemene vergadering behoort). Ook blijkt niet dat is beoogd de bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende organen van de vennootschap nader te regelen. In België, Duitsland en Frankrijk heeft de implementatie van de Aandeelhoudersrichtlijn ook niet ertoe geleid dat aandeelhouders een stemming van de algemene vergadering kunnen afdwingen over onderwerpen die niet tot de bevoegdheid van de algemene vergadering behoren, aldus de Hoge Raad.

In dit geval, waar geen andere wettelijke of statutaire bevoegdheden van de algemene vergadering aan de orde zijn, brengt de Hoge Raad met deze uitspraak duidelijkheid over de omvang van het agenderingsrecht van de aandeelhouders. Frappant is dat de betreffende aandeelhoudersvergadering al in 2015 heeft plaatsgevonden en Boskalis inmiddels zijn gehele belang in Fugro heeft verkocht.

Lees meer: HR Fugro/Boskalis: aandeelhouders kunnen geen stemming op de aandeelhoudersvergadering afdwingen

Mocht u meer willen weten over uw positie als aandeelhouder, Davids Advocaten helpt u graag.